1 Nie unoś się wśród pragnień swojej duszy,
abyś ty sam jak wół nie został powalony.
3 Zjesz swoje liście i stracisz owoce,
sam pozostaniesz jak uschłe drzewo.
4 Zła żądza zgubi tego, kto się jej oddaje,
uczyni go pośmiewiskiem dla wrogów.
Przyjaźń
5 Słodka mowa
pomnaża przyjaciół,
a wymowny język dodaje uprzejmości
.
6 Niech będą liczni ci, którzy żyją z tobą w pokoju,
doradcą jednak niech będzie jeden na tysiąc
.
7 Jeśli chcesz zdobyć przyjaciela, to wystaw go na próbę
i zbyt szybko nie obdarzaj go zaufaniem
.
8 Ktoś może być przyjacielem w dogodnym mu czasie
,
lecz nie pozostanie takim w dniu twego nieszczęścia.
9 Bywa, że przyjaciel, który staje się wrogiem,
zawstydzi cię, wyjawiając twoje słabe strony.
10 Bywa również, że przyjaciel, który razem ucztuje
,
nie pozostanie z tobą, gdy przydarzy ci się nieszczęście.
11 Będzie się zachowywał, jakby był u siebie,
z twoimi sługami będzie się spoufalał,
12 lecz jeśli zostaniesz poniżony, odwróci się od ciebie
i będzie unikał spotkania z tobą
.
13 Oddal się od swoich wrogów
i bądź ostrożny wobec przyjaciół.
14 Wierny przyjaciel jest potężną osłoną,
a ten, kto go znajduje, jakby skarb
znalazł.
15 Nic nie zastąpi wiernego przyjaciela,
jego piękno nie ma miary.
16 Wierny przyjaciel jest lekarstwem na życie
,
znajdą go ci, którzy się boją Pana.
17 Ten, kto się boi Pana, będzie wierny przyjaźni,
a przyjaciela potraktuje jak siebie samego
.
Nauka mądrości
18 Synu, już w swej młodości staraj się o wychowanie
,
aż do siwizny będziesz znajdował mądrość.
19 Przystępuj do niej jak oracz i siewca,
oczekuj jej dobrych owoców
.
Niewiele bowiem się przy niej natrudzisz,
a szybko będziesz spożywał jej plony.
20 Ona jest trudna dla pozbawionych wykształcenia,
a człowiek przewrotnego serca przy niej nie pozostanie.
21 Będzie mu ona ciążyć jak kamień doświadczenia,
a on nie będzie zwlekać, by ją odrzucić.
22 Mądrość bowiem zgodnie ze swoją nazwą
,
dla niewielu bywa widoczna.
23 Posłuchaj, synu, przyjmij moje zdanie,
nie odrzucaj pochopnie mojej rady.
24 Włóż swoje nogi w pęta mądrości,
a na szyję załóż jej łańcuch.
25 Nadstaw barki i ją dźwigaj,
nie oburzaj się na jej więzy
.
26 Zbliż się do niej całą swą duszą
i z całej siły trwaj na jej drogach.
27 Idź za nią i szukaj jej, a da ci się poznać
,
a kiedy ją posiądziesz – nie opuszczaj jej.
28 Na koniec bowiem znajdziesz ukojenie
,
a ona stanie się twoją radością,
29 Pęta mądrości będą ci silną osłoną,
a jej łańcuchy – chwalebną szatą.
30 Jest bowiem na niej złota ozdoba
,
a jej więzy jak nici o kolorze hiacyntu
.
31 Będziesz ją nosić jak chwalebną szatę,
jak wieniec radości
włożysz ją na siebie
.
32 Synu, jeśli chcesz, to możesz zdobyć wychowanie,
jeśli jej oddasz swoją duszę, to otrzymasz zdolności.
33 Jeśli będziesz chętnie słuchał, to zrozumiesz
,
a gdy nakłonisz swoje ucho, staniesz się mądry.
34 Stań pośród zgromadzenia starszych,
a jeśli ktoś jest mądry, to przyłącz się do niego.
35 Chciej słuchać wszelkich opowiadań o Bogu,
a mądre przypowieści niech ci nie umykają
.
36 Jeśli zobaczysz mądrego, to idź do niego o poranku
,
a twoje stopy niech ścierają progi jego drzwi.
37 Rozmyślaj nad poleceniami Pana
i nade wszystko rozważaj Jego przykazania
.
On zaś umocni twoje serce
i będzie ci dane pragnienie mądrości.
1 Nie unoś się wśród pragnień swojej duszy,
abyś ty sam jak wół nie został powalony.
3 Zjesz swoje liście i stracisz owoce,
sam pozostaniesz jak uschłe drzewo.
4 Zła żądza zgubi tego, kto się jej oddaje,
uczyni go pośmiewiskiem dla wrogów.
Przyjaźń
5 Słodka mowa
pomnaża przyjaciół,
a wymowny język dodaje uprzejmości
.
6 Niech będą liczni ci, którzy żyją z tobą w pokoju,
doradcą jednak niech będzie jeden na tysiąc
.
7 Jeśli chcesz zdobyć przyjaciela, to wystaw go na próbę
i zbyt szybko nie obdarzaj go zaufaniem
.
8 Ktoś może być przyjacielem w dogodnym mu czasie
,
lecz nie pozostanie takim w dniu twego nieszczęścia.
9 Bywa, że przyjaciel, który staje się wrogiem,
zawstydzi cię, wyjawiając twoje słabe strony.
10 Bywa również, że przyjaciel, który razem ucztuje
,
nie pozostanie z tobą, gdy przydarzy ci się nieszczęście.
11 Będzie się zachowywał, jakby był u siebie,
z twoimi sługami będzie się spoufalał,
12 lecz jeśli zostaniesz poniżony, odwróci się od ciebie
i będzie unikał spotkania z tobą
.
13 Oddal się od swoich wrogów
i bądź ostrożny wobec przyjaciół.
14 Wierny przyjaciel jest potężną osłoną,
a ten, kto go znajduje, jakby skarb
znalazł.
15 Nic nie zastąpi wiernego przyjaciela,
jego piękno nie ma miary.
16 Wierny przyjaciel jest lekarstwem na życie
,
znajdą go ci, którzy się boją Pana.
17 Ten, kto się boi Pana, będzie wierny przyjaźni,
a przyjaciela potraktuje jak siebie samego
.
Nauka mądrości
18 Synu, już w swej młodości staraj się o wychowanie
,
aż do siwizny będziesz znajdował mądrość.
19 Przystępuj do niej jak oracz i siewca,
oczekuj jej dobrych owoców
.
Niewiele bowiem się przy niej natrudzisz,
a szybko będziesz spożywał jej plony.
20 Ona jest trudna dla pozbawionych wykształcenia,
a człowiek przewrotnego serca przy niej nie pozostanie.
21 Będzie mu ona ciążyć jak kamień doświadczenia,
a on nie będzie zwlekać, by ją odrzucić.
22 Mądrość bowiem zgodnie ze swoją nazwą
,
dla niewielu bywa widoczna.
23 Posłuchaj, synu, przyjmij moje zdanie,
nie odrzucaj pochopnie mojej rady.
24 Włóż swoje nogi w pęta mądrości,
a na szyję załóż jej łańcuch.
25 Nadstaw barki i ją dźwigaj,
nie oburzaj się na jej więzy
.
26 Zbliż się do niej całą swą duszą
i z całej siły trwaj na jej drogach.
27 Idź za nią i szukaj jej, a da ci się poznać
,
a kiedy ją posiądziesz – nie opuszczaj jej.
28 Na koniec bowiem znajdziesz ukojenie
,
a ona stanie się twoją radością,
29 Pęta mądrości będą ci silną osłoną,
a jej łańcuchy – chwalebną szatą.
30 Jest bowiem na niej złota ozdoba
,
a jej więzy jak nici o kolorze hiacyntu
.
31 Będziesz ją nosić jak chwalebną szatę,
jak wieniec radości
włożysz ją na siebie
.
32 Synu, jeśli chcesz, to możesz zdobyć wychowanie,
jeśli jej oddasz swoją duszę, to otrzymasz zdolności.
33 Jeśli będziesz chętnie słuchał, to zrozumiesz
,
a gdy nakłonisz swoje ucho, staniesz się mądry.
34 Stań pośród zgromadzenia starszych,
a jeśli ktoś jest mądry, to przyłącz się do niego.
35 Chciej słuchać wszelkich opowiadań o Bogu,
a mądre przypowieści niech ci nie umykają
.
36 Jeśli zobaczysz mądrego, to idź do niego o poranku
,
a twoje stopy niech ścierają progi jego drzwi.
37 Rozmyślaj nad poleceniami Pana
i nade wszystko rozważaj Jego przykazania
.
On zaś umocni twoje serce
i będzie ci dane pragnienie mądrości.