Milczenie i przemawianie
1 Bywa nagana, która nie jest stosowna,
kto ją przemilczy, ten jest mądry
.
2 Lepiej jest upomnieć, niż się gniewać
,
3 a ten, kto się przyzna do błędów, uniknie poniżenia.
4 Podobny do eunucha, który pragnie zgwałcić dziewicę
,
jest ten, kto przemocą sprawuje sądy.
5 Ktoś milczy, a okazuje się mędrcem,
inny zaś jest nielubiany z powodu gadulstwa
.
6 Ktoś milczy, ponieważ nie zna odpowiedzi,
inny milczy, gdyż czeka na stosowną okazję.
7 Mądry człowiek milczy do odpowiedniego czasu,
pyszałek zaś i głupi nie zważają na żadne okoliczności
.
8 Ten, kto przedłuża mowę, wzbudza odrazę
,
a ten, kto się narzuca, zostanie znienawidzony
.
Sprzeczności
9 Pośród nieszczęścia bywa też i dobro,
a zdarza się, że coś znalezionego, powoduje stratę
.
10 Bywa dar, który na nic się nie przydaje,
bywa też dar, który przynosi podwójną korzyść.
11 Czasem z powodu sławy doznaje się poniżenia
,
a ktoś inny po upokorzeniu podnosi głowę.
12 Zdarza się, że ktoś wiele tanio kupuje,
lecz płaci za to siedmiokroć więcej.
13 Mądry jest lubiany za swoje słowa
,
a na uprzejmości głupców nikt nie zważa.
14 Dar nierozumnego nie przyniesie ci pożytku,
on na różne sposoby wypatruje zapłaty
.
15 Daje mało, ale bardzo narzeka
,
przy tym przemawia głośno jak posłaniec.
Dzisiaj pożycza, a jutro zażąda zwrotu
– taki człowiek jest znienawidzony.
16 Mówi głupiec: Nie mam przyjaciela,
nikt nie jest mi wdzięczny za moje dobrodziejstwa.
17 Także ci, którzy jedzą jego chleb, urągają mu
– jak często i jak wielu z niego się wyśmiewa.
Nieprzemyślane wypowiedzi
18 Lepiej jest potknąć się na ziemi niż w mowie
– dlatego szybko nastąpi upadek przewrotnych.
19 Nieokrzesany człowiek jest jak opowiadanie w niestosownym czasie
– będą o nim ciągle mówić ci, którym brak wychowania.
20 Przypowieść, która pochodzi z ust głupca, zostanie odrzucona
– nie powie jej bowiem w odpowiednim czasie
.
21 Zdarza się, że ten, komu niedostatek nie pozwala grzeszyć,
gdy odpoczywa, nie ma wyrzutów sumienia.
22 Zdarza się, że ten, kto gubi siebie z powodu nieśmiałości,
może się zgubić na widok głupca.
23 Zdarza się, że ten, kto ze wstydu obiecuje przyjacielowi,
niepotrzebnie czyni go wrogiem.
Kłamstwo
24 Kłamstwo jest obrzydliwym piętnem na człowieku
– ono jest stale na ustach źle wychowanych.
25 Lepszy jest złodziej niż ten, który ciągle kłamie,
ale zatracenie stanie się udziałem obydwu
.
26 Nawyk kłamstwa jest hańbą człowieka
i wstyd zawsze z nim pozostanie
.
Przywileje i obowiązki mędrca
27 Mądry toruje sobie drogę słowami,
człowiek rozumny spodoba się władcom
.
28 Ten, kto uprawia ziemię, powiększy swoje zbiory
,
a ten, kto podoba się władcom, oczyści się z niesprawiedliwości.
29 Przyjęcia oraz dary oślepiają oczy mądrych
,
niczym wędzidło w ustach uniemożliwiają nagany.
30 Ukryta mądrość i schowane bogactwo
– jaki pożytek z obojga?
31 Lepszy jest człowiek, który ukrywa swą głupotę,
niż człowiek, który ukrywa swą mądrość
.
Milczenie i przemawianie
1 Bywa nagana, która nie jest stosowna,
kto ją przemilczy, ten jest mądry
.
2 Lepiej jest upomnieć, niż się gniewać
,
3 a ten, kto się przyzna do błędów, uniknie poniżenia.
4 Podobny do eunucha, który pragnie zgwałcić dziewicę
,
jest ten, kto przemocą sprawuje sądy.
5 Ktoś milczy, a okazuje się mędrcem,
inny zaś jest nielubiany z powodu gadulstwa
.
6 Ktoś milczy, ponieważ nie zna odpowiedzi,
inny milczy, gdyż czeka na stosowną okazję.
7 Mądry człowiek milczy do odpowiedniego czasu,
pyszałek zaś i głupi nie zważają na żadne okoliczności
.
8 Ten, kto przedłuża mowę, wzbudza odrazę
,
a ten, kto się narzuca, zostanie znienawidzony
.
Sprzeczności
9 Pośród nieszczęścia bywa też i dobro,
a zdarza się, że coś znalezionego, powoduje stratę
.
10 Bywa dar, który na nic się nie przydaje,
bywa też dar, który przynosi podwójną korzyść.
11 Czasem z powodu sławy doznaje się poniżenia
,
a ktoś inny po upokorzeniu podnosi głowę.
12 Zdarza się, że ktoś wiele tanio kupuje,
lecz płaci za to siedmiokroć więcej.
13 Mądry jest lubiany za swoje słowa
,
a na uprzejmości głupców nikt nie zważa.
14 Dar nierozumnego nie przyniesie ci pożytku,
on na różne sposoby wypatruje zapłaty
.
15 Daje mało, ale bardzo narzeka
,
przy tym przemawia głośno jak posłaniec.
Dzisiaj pożycza, a jutro zażąda zwrotu
– taki człowiek jest znienawidzony.
16 Mówi głupiec: Nie mam przyjaciela,
nikt nie jest mi wdzięczny za moje dobrodziejstwa.
17 Także ci, którzy jedzą jego chleb, urągają mu
– jak często i jak wielu z niego się wyśmiewa.
Nieprzemyślane wypowiedzi
18 Lepiej jest potknąć się na ziemi niż w mowie
– dlatego szybko nastąpi upadek przewrotnych.
19 Nieokrzesany człowiek jest jak opowiadanie w niestosownym czasie
– będą o nim ciągle mówić ci, którym brak wychowania.
20 Przypowieść, która pochodzi z ust głupca, zostanie odrzucona
– nie powie jej bowiem w odpowiednim czasie
.
21 Zdarza się, że ten, komu niedostatek nie pozwala grzeszyć,
gdy odpoczywa, nie ma wyrzutów sumienia.
22 Zdarza się, że ten, kto gubi siebie z powodu nieśmiałości,
może się zgubić na widok głupca.
23 Zdarza się, że ten, kto ze wstydu obiecuje przyjacielowi,
niepotrzebnie czyni go wrogiem.
Kłamstwo
24 Kłamstwo jest obrzydliwym piętnem na człowieku
– ono jest stale na ustach źle wychowanych.
25 Lepszy jest złodziej niż ten, który ciągle kłamie,
ale zatracenie stanie się udziałem obydwu
.
26 Nawyk kłamstwa jest hańbą człowieka
i wstyd zawsze z nim pozostanie
.
Przywileje i obowiązki mędrca
27 Mądry toruje sobie drogę słowami,
człowiek rozumny spodoba się władcom
.
28 Ten, kto uprawia ziemię, powiększy swoje zbiory
,
a ten, kto podoba się władcom, oczyści się z niesprawiedliwości.
29 Przyjęcia oraz dary oślepiają oczy mądrych
,
niczym wędzidło w ustach uniemożliwiają nagany.
30 Ukryta mądrość i schowane bogactwo
– jaki pożytek z obojga?
31 Lepszy jest człowiek, który ukrywa swą głupotę,
niż człowiek, który ukrywa swą mądrość
.